Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αλγερία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αλγερία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 7 Ιουνίου 2018

Τα πλούτη μας - Kaouther Adimi




Πρώτα, μια βαθιά σιωπή απλώθηκε στην οδό Χαμανί, πρώην Σαρράς. Τέτοια γαλήνη είναι σπάνια σε μια πόλη σαν το Αλγέρι, πάντα με κίνηση και θόρυβο, που δεν σταματά να πάλλεται, να παραπονιέται, να βογκάει. Ύστερα κάποιοι άντρες κατέβασαν τα ρολά στη βιτρίνα του βιβλιοπωλείου Τα Αληθινά Πλούτη και η σιωπή έσπασε. Ω, έχει πάψει να είναι βιβλιοπωλείο από τη δεκαετία του 1990 και από τότε που το Κράτος το πήρε από την κυρία Σαρλό, τη νύφη του παλιού ιδιοκτήτη. Είναι ένα απλό παράρτημα της Εθνικής Βιβλιοθήκης του Αλγερίου. Ένα μέρος χωρίς όνομα, μπροστά στο οποίο σπάνια στέκονται οι διαβάτες. Αλλά συνεχίζουμε να το λέμε το βιβλιοπωλείο Τα Αληθινά Πλούτη, όπου συνεχίσαμε για χρόνια να λέμε οδός Σαρράς αντί οδός Χαμανί. Είμαστε οι κάτοικοι τούτης της πόλης και η μνήμη μας είναι το άθροισμα των ιστοριών μας.

Κάποτε στο Αλγέρι υπήρχε ένα βιβλιοπωλείο, Τα Αληθινά Πλούτη, στην οδό Σαρράς, πλέον οδός Χαμανί. Η, γεννημένη το 1986, Αλγερινή συγγραφέας Αντιμί περπατώντας μια μέρα στους δρόμους του Αλγερίου θα πέσει πάνω σε ένα μικρό κατάστημα, πλέον παράρτημα της Εθνικής Βιβλιοθήκης του Αλγερίου, στην πρόσοψή του υπάρχει ακόμα το έμβλημα που χάραξε ο εκδότης Εντμόντ Σαρλό: Ένας άνθρωπος που διαβάζει αξίζει για δύο. Η συγγραφέας θα γοητευτεί από την ιστορία του βιβλιοπωλείου και θα αποφασίσει να γράψει το παρόν μυθιστόρημα. Μελετώντας και επινοώντας, στηριζόμενη στην εικασία πως ένα τέτοιο μέρος σήμερα θα έκλεινε για να δώσει τη θέση του σε ένα κατάστημα με λουκουμάδες, θα επιχειρήσει να διηγηθεί την ιστορία του βιβλιοπωλείου, του εκδότη του, της εποχής και τελικά του Αλγερίου.

Ο Σαρλό υπήρξε ο πρώτος εκδότης αρκετών γνωστών συγγραφέων, ανάμεσα στους οποίους δεσπόζει ο Αλμπέρ Καμύ, ο οποίος πέρασε ώρες στο πατάρι του βιβλιοπωλείου διορθώνοντας και γράφοντας, πριν περάσει στη Γαλλία και από εκεί στο πάνθεον της λογοτεχνίας και της διανόησης. Ανάμεσα στα επινοημένα αποσπάσματα από το προσωπικό ημερολόγιο του Σαρλό και την ιστορία του νεαρού μηχανικού που θα αναλάβει ως μέρος της πρακτικής του άσκησης να έρθει από το Παρίσι για να αδειάσει το βιβλιοπωλείο και να κάνει τις απαραίτητες εργασίες μετατροπής του σε κατάστημα με λουκουμάδες η Αντιμί θα επιτύχει την αναβίωση μιας ολόκληρης εποχής, με ελάχιστα διαστήματα γαλήνης, μιας εποχής όμως που έφερε μια ελπίδα για το μέλλον και μια πίστη για τα βιβλία.

Ο ντοκουμενταρίστικος χαρακτήρας της πλοκής, στηριγμένος εν πολλοίς σε επινοημένα περιστατικά, αν και στον πυρήνα του εμπνευσμένος από την πραγματική ιστορία του βιβλιοπωλείου Τα Αληθινά Πλούτη, δίνει αυτό το κάτι παραπάνω στο μυθιστόρημα της Αντιμί, ένα μυθιστόρημα νοσταλγικό αλλά όχι μελό, μία ιστορία γλυκιά παρότι πικρή. Ο τρόπος με τον οποίο η νεαρή συγγραφέας διαχειρίστηκε την έμπνευσή της είναι άξιος αναφοράς, επιτυγχάνοντας να παραμερίσει την προσωπική της συναισθηματική εμπλοκή στην ιστορία, επιμένοντας αρκετά στη δομή, στον σχεδιασμό και στην αληθοφάνεια των γεγονότων, καταφέρνοντας έτσι να παραδώσει ένα όμορφο μυθιστόρημα, το οποίο, χωρίς να διεκδικεί δάφνες αριστουργήματος, θα γοητεύσει τους αναγνώστες, ιδιαίτερα εκείνους για τους οποίους τα βιβλία και η ανάγνωση αποτελούν τρόπο ζωής.

Μετάφραση Έφη Κορομηλά
Εκδόσεις Πόλις

  

Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2016

Μερσώ, ο άλλος ξένος - Kamel Daoud






Αναρωτιόμουν: μήπως πρέπει να διαβάσω ξανά τον Ξένο; Ο ξηρός αέρας, η κρυστάλλινη θάλασσα, τα γεμάτα κόσμο τραμ, ο γείτονας με τον σκύλο, το αραβικό βλέμμα, η κηδεία. Πάνω απ' όλα όμως ο Μερσώ. Στον Ξένο επιστρέφω συχνότερα απ' ό,τι σε οποιοδήποτε άλλο βιβλίο. Το επίθετο "αγαπημένο" ίσως να είναι ατυχές, ίσως και όχι. Αυτό αναρωτιόμουν όταν έπεσα πάνω στο βιβλίο του Αλγερινού Καμέλ Νταούντ, Μερσώ, ο άλλος ξένος.
Σήμερα, η μαμά ζει ακόμη.
Μία από τις πλέον διάσημες εναρκτήριες προτάσεις στην ιστορία της λογοτεχνίας αντιστρέφεται. Τώρα είναι η σειρά του αδερφού του ανώνυμου Άραβα να διηγηθεί την ιστορία· εξήντα χρόνια μετά ο Χαρούν αρνείται να αποδεχτεί πως ο αδερφός του, ο νεκρός αδερφός του, παραμένει στην ανωνυμία.
Σκέψου το λίγο, είναι ένα από τα πλέον διαβασμένα βιβλία στον κόσμο, ο αδελφός μου θα μπορούσε να' χε γίνει διάσημος, αν ο συγγραφέας του είχε καταδεχτεί μονάχα να του δώσει ένα όνομα, Χ'μεντ ή Καντούρ, ή Χαμμού, απλά ένα μικρό όνομα, που να πάρει η οργή! Η μαμά θα μπορούσε να 'χε βγάλει ένα επίδομα ως χήρα μάρτυρα κι εγώ να 'χα έναν αδελφό γνωστό και αναγνωρισμένο για τον οποίο θα μπορούσα να καμαρώνω. Όμως όχι, δεν του έδωσε όνομα, αλλιώς ο αδελφός μου θα είχε δημιουργήσει πρόβλημα συνείδησης στον δολοφόνο - δε σκοτώνει κανείς εύκολα έναν άνθρωπο όταν αυτός έχει όνομα.
Τα σπουδαία βιβλία, ανάμεσα σε τόσα άλλα χαρακτηριστικά, έχουν και αυτό: ένα πλήθος από αναγνώσεις, προσεγγίσεις, αναλύσεις. Συχνά τα όρια τους διευρύνονται, για να εντάξουν και άλλες επιστήμες -επιτυχώς ή όχι, αυτό είναι μια άλλη κουβέντα. Και κάπως έτσι αντέχουν στον χρόνο, κάπως έτσι πετούν από πάνω τους τη σκόνη του εφήμερου, περνώντας τελεσίδικα στην κατηγορία του κλασικού. Οι εργάτες εραστές της ανάγνωσης αναδεικνύουν εκείνα τα συστατικά που η ιδιοφυΐα του συγγραφέα συνέλαβε πρώιμα, μπροστά από την εποχή. Επίσης, τα αγαπημένα βιβλία ιντριγκάρουν τον αναγνώστη να συνεχίσει την ιστορία τους, να αναδείξει ένα υποφωτισμένο, δευτερεύον πρόσωπο, να δώσει μια διαφορετική έκβαση. Αυτό επιχειρεί και ο Νταούντ, να διηγηθεί την ιστορία του ανώνυμου θύματος, του Άραβα.

Ο αναγνώστης οφείλει να πειθαρχήσει: ο Νταούντ δεν επιχειρεί να γράψει ξανά τον Ξένο, δεν επιθυμεί να γράψει ένα αριστούργημα. Άλλωστε κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ύβρη. Εκείνο που επιχειρεί, θεωρώ, είναι να ζήσει για λίγο μέσα στις σελίδες ενός βιβλίου που τόσο μοιάζει να έχει αγαπήσει, που τόσο μοιάζει να τον έχει διαμορφώσει, να μετρήσει ξανά και ξανά πόσες φορές γίνεται αναφορά στο θύμα ως Άραβα και να αναρωτηθεί: μα δεν είχε όνομα, οικογένεια, ζωή; Ο αδερφός του θύματος αποτελεί τον ιδανικό αφηγητή αυτής της ιστορίας, καθώς επιτυγχάνει εκείνο που κανείς αναλυτής δεν θα κατόρθωνε να επιτύχει: να προσδώσει πάθος, ένταση και θυμό στην αφήγηση. Να δώσει το απαραίτητο συναίσθημα στην αδικία. Να εντάξει στο ιστορικό πλαίσιο τη γαλλική κατοχή της Αλγερίας. Να μιλήσει για όσα έγιναν μέχρι το '62, αλλά και για όσα έγιναν μετά την ανεξαρτησία.

Η επιθυμία να επιστρέψω στον Ξένο δεν κόπασε. Δεν θα μπορούσε να συμβεί, το κατάλαβα από τις πρώτες σελίδες κιόλας, παρότι η απόπειρα του Νταούντ είναι ενδιαφέρουσα.


(πρωτοδημοσιεύτηκε στα Χανιώτικα Νέα)


Μετάφραση Γιάννης Στρίγκος
Εκδόσεις Πατάκη