Θέα στο σκοτάδι : η ιστορία μιας τρέλας - William Styron

Ποιός έχει άραγε το δικαίωμα να μιλήσει για την κατάθλιψη αν όχι ο ίδιος ο πάσχων; Αυτοβιογραφικό δοκίμιο κάποιου που αρρώστησε, γιατί για αρρώστια πρόκειται και ας είναι παρεξηγημένη και ας μην μπορούν τα συμπτώματά της να περιγραφούν με ακρίβεια. Πολύ δυνατό κείμενο γύρω από ένα θέμα ταμπού όπως η κατάθλιψη, μικρό σε έκταση αλλά εντός θέματος, χωρίς ούτε ένα περιττό λόγο, χωρίς καμιά προσπάθεια ωραιοποίησης ή ηρωοποίησης. Από την μία οι υγιείς να σου λένε πως όλοι έχουν μια κακή μέρα και από την άλλη οι ειδικοί να συνταγογραφούν και κάπου στην μέση ο ασθενής.
Νόμιζα πως όλα τα λογοτεχνικά κείμενα σε σχέση με την κατάθλιψη είναι παρεμφερή με τα βιβλία του Yalom, αλλά έπεσα έξω, εδώ η αδυναμία, η τάση προς την αυτοκτονία και τα υπνωτικά χάπια δεν είναι απλώς μεγάλα λόγια.

" E quindi uscimmo a riveder le stelle.
Κείθε προλάβαμε να ξαναδούμε τα άστρα "

Το κέιμενο πρωτοδημοσιεύτηκε το 1989 στο περιοδικό Vanity Fair. Τον επόμενο χρόνο εκδόθηκε αυτελώς σε βιβλίο.

Εκδόσεις Ποταμός.
Μετάφραση Παλμύρα Ισμυρίδου.

Ο Αθώος - Ίαν Μακγιούαν

Το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου βρίσκει το Βερολίνο χωρισμένο στα δύο, στα δυτικά Άγγλοι και Αμερικανοί, στα ανατολικά οι Ρώσοι. Ένας νέος πόλεμος εξελίσσεται, όχι στα χαρακώματα αυτή την φορά μα στα γραφεία. Ο Λέναρντ, βρετανός υπάλληλος ταχυδρομείου, δεν πρόλαβε λόγω ηλικίας να λάβει μέρος στον πραγματικό πόλεμο. Βρίσκεται στο Βερολίνο για να συμμετάσχει στην διάνοιξη ενός υπόγειου τούνελ πέρα από τον αμερικάνικο τομέα με σκοπό την υποκλοπή πληροφοριών. Είναι η πρώτη φορά που ζει μακριά από το σπίτι του. Το πρώτο βράδυ γνωρίζει την Μαρία, γερμανίδα που κάποτε ήταν παντρεμένη με τον Όττο. Είναι η πρώτη του σχέση.

Ο Αθώος του Ίαν Μακγιούαν είναι ένα βιβλίο τεχνικά άρτιο με πλοκή στέρεα και ισοκατανεμημένη. Μετά τα πρώτα δύο κεφάλαια είναι δύσκολο να το αποχωριστείς, είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που σε κάνουν να θέλεις να μάθεις τί θα συμβεί στο τέλος. Ίσως λίγο υπερβολικό σε κάποια σημεία αλλά δοσμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να μην σε ενοχλεί. Ο συγγραφέας φαίνεται πως έχει κάνει πολύπλευρη έρευνα πριν και κατά την διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου το οποίο εν μέρει βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Η ανάλυση των χαρακτήρων είναι κάτι παραπάνω από πλήρης.

Είναι το τρίτο του βιβλίο που διαβάζω, προηγήθηκαν τα Μαύρα σκυλιά και το Σάββατο. Τα Μαύρα σκυλιά είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει. Το Σάββατο η αλήθεια είναι ότι με έκανε κάπως να βαρεθώ. Το Αθώο θα τον τοποθετούσα κάπου ανάμεσα.

Εκδόσεις Σέλας.
Μετάφραση Δάφνη Καψαμπέλη.

Έργα του Ίαν Μακγιούαν :

Ο τσιμεντόκηπος (Γράμματα -1982)
Ξένοι στη Βενετία (Σέλας - 1991)
Μαύρα σκυλιά (Σέλας - 1994)
Έμμονη Αγάπη (Νεφέλη - 1999)
Εξιλέωση (Νεφέλη - 1999)
Άμστερνταμ (Νεφέλη - 1999)
Εξιλέωση (Νεφέλη - 2002)
Σάββατο (Νεφέλη - 2006)

Σιωπηλές Ψυχές (2010)

Οι Μέργια δεν ενταφιάζουν τους νεκρούς τους, σύμφωνα με την παράδοση τους ο νεκρός πρέπει να αποτεφρωθεί και η στάχτη του να σκορπιστεί στην θάλασσα. Τα νεκροταφεία τους είναι σχεδόν άδεια. Οι Μέργια είναι φινλανδικό φύλο που ζει στην Ρωσία.
Έτσι λοιπόν δυο φίλοι κινούν για την θάλασσα μεταφέροντας το άψυχο σώμα της συζύγου του ενός. Αυτή είναι η υπόθεση.
Ταινία ρωσικής παραγωγής που στο φεστιβάλ Βενετίας κέρδισε το βραβείο της διεθνούς ένωσης κριτικών.
Υπάρχει μια κεντρική ιδέα, η οποία όμως, κατά την προσωπική μου άποψη, αδυνατεί να μετουσιωθεί σε σενάριο. Σκόρπια ευρήματα χωρίς την επιθυμητή συνοχή. Σε αυτό το σημείο η ταινία χάνει και είναι κρίμα. Είναι κρίμα γιατί οι συνθήκες φαίνεται να υπάρχουν. Ένα ενδιαφέρον θέμα, σκηνοθετική άποψη, όμορφη φωτογραφία που αποτυπώνει υπέροχα το ρωσικό τοπίο και καλές ερμηνείες. Λείπει όμως ο ιστός.
Εξηγούμαι. Δεν πρόκειται για κακή ταινία, όχι σε καμία περίπτωση. Απλά αδυνατεί να ξεπεράσει τον χαρακτηρισμό της ως ενδιαφέρουσα, ενώ θα μπορούσε...
Σκηνοθεσία Αλεξέι Φεντορτσένκο.

Όσο υπάρχει αλκοόλ υπάρχει ελπίδα - Δημήτρης Μαμαλούκας

Ο Δημήτρης αφού ολοκλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις επιστρέφει στην Ιταλία όπου σπούδασε. Αυτή την φορά ως τουρίστας, επιλέγει να επισκεφθεί μια πόλη του βορρά. Εκεί γνωρίζει τον Αντρέα. Ο Αντρέας μένει με την Χριστίνα στον "εφιάλτη", στον 17ο όροφο ενός μπλοκ πολυκατοικιών, που κάποτε κατοικούσαν άνθρωποι, τώρα έχουν εγκαταλειφθεί στους καταραμένους. Η σκοτεινή πλευρά της Ιταλίας.

Με το πρώτο του βιβλίο ο Δημήτρης Μαμαλούκας, δεν μοιάζει να επιδιώκει να αλλάξει τον ρου της ιστορίας της λογοτεχνίας, έχει όμως μια ιστορία να μας διηγηθεί και το κάνει. Με ύφος που υπηρετεί την ιστορία του. Μικρές προτάσεις και χρήση ιταλικών όρων. Σκιαγραφεί όχι μόνο την σκοτεινή πλευρά της Ιταλίας αλλά δίνει και μια εικόνα της ζωής των Ελλήνων φοιτητών εκεί. Η σκηνή με την καφετιέρα και τον λεκέ στο ταβάνι είναι κάτι παραπάνω από πραγματική. Διαβάζεται εύκολα αλλά ίσως όχι και τόσο ευχάριστα. Σε μένα, που πέρασα ένα διάστημα της φοιτητικής μου ζωής στην Ιταλία, ήχησε οικείο. Μου άφησε μια νοσταλγία και μου πυροδότησε έναν ύπνο γεμάτο όνειρα.

Βιογραφικό σημείωμα

Ο Δημήτριος Μαμαλούκας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1968. Σπούδασε φιλοσοφία στην Ιταλία την περίοδο 1987 - 1994. Ασχολείται με τη μετάφραση και γράφει κριτική λογοτεχνίας στην "Κυριακάτικη Αυγή" και στο περιοδικό "Διαβάζω".

Βιβλιογραφία
Όσο υπάρχει αλκοόλ υπάρχει ελπίδα, Απόπειρα, 2000,
Ο μεγάλος θάνατος του Βοτανικού, Καστανιώτης, 2003,
Η απαγωγή του εκδότη, Καστανιώτης, 2005,
Η χαμένη βιβλιοθήκη του Δημητρίου Μόστρα, Καστανιώτης, 2007,
Η μοναξιά της ασφάλτου, Λιβάνης, 2008,
Κοπέλα που σε λένε Φίνι, Λιβάνης, 2009.
Συμμετείχε στις ανθολογίες διηγημάτων : Ελληνικά εγκλήματα, Υπόγειες ιστορίες, Το τελευταίο ταξίδι.

Μπριζ, η νεκρή πόλη - Ζορζ Ρόντενμπακ

Ο Ούγκο Βιάν μετά την απώλεια της νεαρής γυναίκας του επιλέγει να μετακομίσει στην βελγική Μπριζ θεωρώντας την ως την πλέον κατάλληλη πόλη για να στεγάσει την θλίψη του. Πέντε χρόνια περνάνε έτσι ζώντας με την οικονόμο του Μπαρμπ σε ένα σπίτι γεμάτο από πράγματα της, πρόωρα χαμένης, συντρόφου του. Κάθε μέρα με την δύση του ήλιου βγαίνει βόλτα στην πόλη. Ένα βράδυ συναντά στον δρόμο την Τζέιν. Η ομοιότητά της με την νεκρή σύζυγο είναι καταπληκτική.

Η ιστορία εξελίσσεται κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα στην Μπριζ, μια πόλη επιβλητικά στενάχωρη και με έντονο το θρησκευτικό στοιχείο. Θα μπορούσε να είναι το σενάριο μιας παλιάς ταινίας, με πολλά κοντινά στα πρόσωπα και με έναν περιγραφικό τρόπο κινηματογράφισης.

Μετάφραση Απόστολος Παναγιώτου.
Εκδόσεις Παρασκήνιο.


Βιογραφικό σημείωμα

Ζορζ Ρόντενμπακ (1855 - 1898)
Βέλγος συγγραφέας, αριστοκρατικής καταγωγής. Έζησε στο Παρίσι, όπου συνδέθηκε με τους μεγάλους συμβολιστές. Ιδρυτής της λογοτεχνικής ομάδας "Νεαρό Βέλγιο", στενός φίλος του Μαλαρμέ. Δραματουργός, ποιητής στίχων γλαφυρών και μελαγχολικών, όπως οι συλλογές του Λευκή νιότη και το Βασίλειο της σιωπής. Εντοπίζει με ακρίβεια την ανθρώπινη μοναξιά και τάσσεται εναντίον της στα μυθιστορήματά του Μπριζ, η νεκρή πόλη και Ο κωδωνοκρούστης.

Δόκτωρ Πασαβέντο - Ενρίκε Βίλα Μάτας

Το τελευταίο εξάμηνο έπεφτα όλο και πιο συχνά πάνω σε αναφορές σχετικές με τον καταλανό συγγραφέα Ενρίκε Βίλα-Μάτας, ειδικά στα βιβλιοφιλικά μπλογκς. Ήταν λοιπόν στα υπόψην αλλά πάντα κάτι προηγείτο, ώσπου έφτασε η στιγμή να βρεθεί στην στίβα με τα προς ανάγνωση βιβλία.
Δεν ξέρω αν διάβασα το πιο αντιπροσωπευτικό του έργο και δεν θα το μάθω πριν να έρθω σε επαφή με το υπόλοιπο έργο του, αλλά το συγκεκριμένο μπορώ να πω ότι μου άρεσε πολύ. Με υπνώτισε και με παρέσυρε μαζί με τον δόκτορα Πασαβέντο στο ταξίδι του προς την εξαφάνιση.
Ταξίδι που βρίθει λογοτεχνικών αναφορών, συγγραφέας που αγαπάει την λογοτεχνία, επηρεάζεται από αυτήν και βασανίζεται από τους δαίμονες της δημιουργίας.
Λογοτεχνία υψηλού επιπέδου. Κάθε σελίδα αποπνέει την αύρα των μεγάλων έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Η πραγματική εξαφάνιση της Αγκάθα Κρίστι, η απομόνωση του Βάλζερ σε ψυχιατρική κλινική, η ανάγκη για μοναξιά του Κάφκα και ο γρίφος Πίντσον. Η εμμονή για εξαφάνιση και για συσχετισμό καταστάσεων, φαινομενικά ανεξάρτητων, που λαμβάνουν χώρα στην οδό Βανώ στο Παρίσι. Φυγή δίχως τέλος. Είναι σύνθετο και προσωπικό το σύμπαν που κατασκευάζει ο Βίλα - Μάτας μέσα στο οποίο κινείται ο δόκτορ Πασαβέντο προσπαθώντας να να εξαφανιστεί.

Μετάφραση Ναννά Παπανικολάου.
Εκδόσεις Καστανιώτη.

υγ Μέσα από τις αναρτήσεις μου προσπαθώ απλώς να αποδώσω την αίσθηση που μου άφησε αυτό για το οποίο έπελεξα να γράψω, δεν είναι σε καμία περίπτωση κριτική ή ανάλυση.
Μια όμορφη κριτική - ανάλυση του έργου του Βίλα - Μάτας υπάρχει στο μπλογκ Αναγνωστική αδεία , ρίξτε μια ματιά αν το επιθυμείτε.

Λα Πουπέ @ Θέατρο Σφενδόνη

Πρώτη φορά σε μονόλογο και νιώθω τυχερός, βέβαια δεν πήγα εντελώς στα τυφλά, είχα πυξίδα την υπoγραφή του αγαπημένου συγγραφέα Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη ( την ανάρτηση για τα βιβλία του, Φιλοξενούμενος και Τέσσερις τοίχοι, μπορείτε να την βρείτε εδώ ).

Το θέατρο Σφενδόνη είναι πολύ όμορφο , η επιλογή δε να τοποθετηθούν αντικριστά οι κερκίδες, για την συγκεκριμένη τουλάχιστον παράσταση, ήταν πολύ επιτυχημένη, έθετε κατά κάποιον τρόπον το κοινό απέναντι στο κοινό.
Ο χώρος ανάμεσα στις δύο κερκίδες ανήκε ολοκληρωτικά στην κυρία Κοκκίνου, η οποία στον ρόλο της μοδίστρας με καθήλωσε με την ερμηνεία της. Δική της επίσης και η σκηνοθεσία. Μου άρεσε αυτό το διπλό "παιχνίδι", από την μία ο λόγος και από την άλλη ένας διαρκής αυτοσχεδιασμός με τα χαρτόκουτα διαφόρων μεγεθών, τα οποία ,υπακούοντας σε ένα αυστηρότατο πλάνο, μετακινούσε κατά την διάρκεια της παράστασης για να τα φέρει εκεί που σκόπευε με το τέλος της. Πολύ λειτουργικό, όχι ακριβό και έξυπνα στημένο το σκηνικό, το οποίο και επιμελήθηκε η Ν. Αλεξίου.Υπέροχο το κουστούμι της Χρ. Μαθέα. Το κείμενο ήταν πολύ δυνατό, ο Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης είναι τουλάχιστον ταλαντούχος. Τον διακρίνει μια οξυδέρκεια στην γραφή. Όπως και τα βιβλία του έτσι και το θεατρικό του κείμενο ήταν ταυτόχρονα προσωπικό και κοινό.

Πώς μπορεί κάποιος να σκηνοθετήσει τον εαυτό του σε έναν μονόλογο άραγε; Πώς γίνεται να έχει άποψη για το αποτέλεσμα; Ρητορικά και τα δύο ερωτήματα, φανερώνουν μάλλον προσωπική άγνοια και μικρή θεατρική τριβή. Η Αν.Κοκκίνου μου απέδειξε ότι γίνεται, τώρα το πώς είναι ένα άλλο ζήτημα.

Ένα με ενόχλησε, μάλλον επειδή δεν μπόρεσα να καταλάβω την χρησιμότητά του.. Τα τραγούδια. Τέσσερα στον αριθμό, το μόνο που κατάφεραν ήταν να με αποσπούν και να με προσγειώνουν απότομα. Δεν ξέρω αν ήταν μέρος του κειμένου ή σκηνοθετική επιλογή αλλά προσωπικά δεν μου άρεσε και θα είχα την περιέργεια να ακούσω τον αντίλογο.

Μια πολύ καλή παράσταση, one woman show. Το γεγονός ότι συνεχίζει για τρίτη χρονιά, στην προκειμένη περίπτωση, είναι μια απόδειξη.